Het UMCG Transplantatiecentrum op de Healthy Ageing Campus ontwikkelt een Organ Assessment & Repair Center (ARC): een expertcentrum waar onderzoek, technologie en klinische zorg rondom orgaantransplantatie samenkomen.
De Organ ARC vormt een ambitieuze toekomstvisie voor orgaantransplantatie. Realisatie heeft grote impact op innovatie, bedrijvigheid en de verdere ontwikkeling van de transplantatiegeneeskunde in Noord-Nederland. ‘Het draagt bij aan meer beschikbare donororganen en betere resultaten voor patiënten.‘
Het plan bouwt volgens Vincent de Meijer, levertransplantatiechirurg en voorzitter van het UMCG Transplantatiecentrum, voort op bestaande expertise van het UMCG. ‘We beschikken al over uitgebreide kennis op het gebied van orgaanfalen, transplantatiegeneeskunde en machineperfusie. Dat is de in het UMCG ontwikkelde techniek waarbij donororganen buiten het lichaam worden behandeld en beoordeeld voordat zij worden getransplanteerd. Door al deze kennis en faciliteiten te bundelen en onder één noemer samen te brengen, ontstaat er een uniek onderzoekscentrum voor orgaanperfusie en transplantatie-innovaties.’
De Organ ARC moet uitgroeien tot een fysieke locatie waar wetenschappers, artsen, perfusionisten en technologiebedrijven samenwerken aan de volgende stappen op het gebied van orgaanfalen en transplantatiegeneeskunde. De Meijer: ‘Donororganen worden er straks niet alleen beoordeeld op geschiktheid voor transplantatie, maar kunnen er wellicht ook behandeld en verbeterd worden voordat die naar patiënten in andere ziekenhuizen of het buitenland gaan. In de toekomst kunnen donororganen vanuit bijvoorbeeld Duitsland naar Groningen worden gebracht voor behandeling en vervolgens weer terugkeren naar het transplantatiecentrum van herkomst.’
De Organ ARC moet ruimte bieden aan uiteenlopende onderzoeksactiviteiten, variërend van laboratoriumonderzoek met celmodellen en organs-on-a-chip tot studies met machineperfusie van menselijke donororganen. Daarnaast wil het UMCG bedrijven aantrekken die werken aan nieuwe medicijnen, medische apparatuur, sensoren en andere innovaties die transplantaties veiliger en effectiever kunnen maken. Het UMCG wil ook nieuwe transportmogelijkheden onderzoeken, waaronder het gebruik van drones voor een duurzamer vervoer van donororganen. De Meijer: ‘Met dat onderzoek hopen we uiteindelijk meer patiënten te kunnen helpen aan een goed functionerend donororgaan dat langer meegaat en de kwaliteit van leven verder verbetert.’
Donororganen zijn nog altijd schaars, terwijl de gemiddelde leeftijd van zowel donoren als ontvangers stijgt. De Meijer: ‘Daardoor neemt de complexiteit van transplantaties toe. Nieuwe technologie moet helpen om meer donororganen geschikt te maken voor transplantatie.’ Machineperfusie speelt daarbij een zeer belangrijke rol. Organen die vroeger werden afgekeurd, kunnen dankzij deze techniek soms alsnog worden gebruikt. ‘Ik verwacht dat verdere ontwikkeling van dergelijke technieken bijdraagt aan meer beschikbare donororganen en betere resultaten voor patiënten.’
Organ ARC als Noord-Nederlandse hub
"De ontwikkeling van Organ ARC onderstreept de kracht van Groningen als hotspot voor transplantatie-innovatie. Wat ooit begon met pionierswerk in de transplantatiegeneeskunde groeit nu uit tot een campusbreed innovatiethema waarin zorg, wetenschap, technologie en ondernemerschap samenkomen. We zijn trots dat de Healthy Ageing Campus samen met het UMCG optrekt in deze ambitieuze ambitie", aldus Edward van der Meer, directeur Healthy Ageing Campus.
Met de Organ ARC wil het UMCG zich nadrukkelijk positioneren als een Noord-Nederlandse hub voor orgaanperfusie en transplantatie-innovatie. Daarbij kijkt het ook naar internationale samenwerking, onder meer met Duitse transplantatiecentra. De realisatie van een fysiek centrum zal nog enige tijd vergen, maar de ambitie is duidelijk: Groningen moet uitgroeien tot een internationaal toonaangevend centrum waar de transplantatiezorg van de toekomst wordt ontwikkeld.
Officiële presentatie Organ ARC
Tijdens het evenement op 16 juni is de toekomstvisie van het UMCG Transplantatiecentrum officieel gepresenteerd aan vertegenwoordigers van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS), de Nederlandse Transplantatie Stichting (NTS), regionale en lokale bestuurders en partners uit wetenschap en bedrijfsleven.
Wat als studenten niet alleen leren over de toekomst, maar hem daadwerkelijk bouwen? In de open categorie van de RDW Self Driving Challenge werken kennisinstellingen aan autonome mobiliteit in de praktijk.
Sasha Ivashchenko en Thijs van der Laan winnen Ben Feringa Impact Award 2026 Op dinsdag 9 juni werd de Ben Feringa Impact Award 2026 uitgereikt. De 6e editie van de jaarlijkse award ceremonie vond dit jaar plaats in Forum Groningen. Sasha Ivashchenko won de award in de categorie onderzoekers en Thijs van der Laan kreeg de prijs uitgereikt in de categorie studenten.Onderzoekers Sasha Ivashchenko (Faculteit Medische Wetenschappen/UMGC) won de award voor haar project “Revolutionizing Pediatric and Prenatal Cancer Imaging: 90% Dose Reduction with Total-Body PET/CT”, dat gericht is op het veiliger maken van PET/CT beeldvorming voor kinderen met kanker en andere ernstige aandoeningen. Kinderen en zwangere patiënten die een kankerbehandeling ondergaan, moeten vaak herhaalde PET/CT-scans ondergaan, terwijl kinderen tot tien keer gevoeliger zijn voor straling dan volwassenen. Met overlevingskansen van kinderkanker die meer dan 80% bedragen, is het verminderen van stralingsblootstelling essentieel om secundaire kankers later in het leven te voorkomen. Met behulp van innovatieve total-body PET/CT-technologie optimaliseert dit UMCG-project de PET/CT-beeldvorming voor deze kwetsbare groepen. Het project heeft de stralingsblootstelling met meer dan 90% verminderd voor zwangere vrouwen en jonge kinderen, en de scantijden teruggebracht tot één minuut (van 15-20 minuten), waardoor narcose overbodig is geworden. Deze doorbraak zet een nieuwe wereldwijde standaard voor kinder- en prenatale beeldvorming, wat de veiligheid, het comfort en, op lange termijn, de gezondheidsuitkomsten aanzienlijk verbetert. De jury was zeer verheugd over dit project. Het gaat in op een zeer belangrijk thema en toont daarbij slim ontwerp en grote relevantie. De jury prijst Sasha Ivashchenko’s vermogen om duidelijk uit te leggen waarom haar methode beter presteert dan bestaande praktijken. Dit is een opmerkelijke prestatie in een veld waar het veranderen van gevestigde werkprocessen een uitdaging kan zijn.Studenten Thijs van der Laan (Faculty Science & Engineering) kreeg de award uitgereikt voor zijn project “AI-phasia: Next-Word Prediction for Pauses and Paraphasias in Agrammatic Anomic Aphasic Speech Using Unidirectional Large Language Models”, dat gericht is op de AI-ondersteunende communicatie voor mensen met afasie. Afasie is een veelvoorkomende taalstoornis na hersenletsel, dat ernstige woordvindingsproblemen en aarzelingen veroorzaakt, en vaak leidt tot moeilijk verstaanbare spraak. Het winnende project onderzoekt of voorspellingsmodellen voor het volgende woord deze sprekers in de praktijk kunnen ondersteunen tijdens echte gesprekken. Thijs van der Laan bouwde en evalueerde een compleet systeem dat waarschijnlijke volgende woorden voorspelt op momenten van aarzeling. De modeluitkomsten werden zowel kwantitatief als door menselijke beoordelaars beoordeeld, die veel voorspellingen als contextueel passend en potentieel bruikbaar in therapie en het dagelijks leven beoordelen. Klinisch specialisten reageerden positief toen de resultaten werden gepresenteerd op het AfasieNet-congres, wat leidde tot de deelname van negen revalidatiecentra aan de samenwerking. Het project biedt een realistische route naar hulpmiddelen die het oproepen van woorden tijdens alledaagse communicatie kunnen vergemakkelijken. Op de langere termijn kunnen deze tools worden aangepast voor andere groepen met woordvindingsproblemen, zoals mensen met dementie en oudere volwassenen. De jury was zeer enthousiast over dit project. Het sprong ten eerste in het oog door zijn heldere en overtuigende schrijfstijl, met een innovatief idee als kern dat de essentie van AI als taalmodel perfect vangt. De jury was onder de indruk van hoe de positieve impact van AI wordt geïllustreerd, wat aantoont hoe innovatief en waardevol deze technologie kan zijn. De scriptie van Thijs van der Laan diende als pilotstudie voor een groter onderzoeksproject dat recentelijk een NWO-Veni-subsidie heeft ontvangen. Het project trok bovendien de aandacht van Museum NEMO en de Nederlandse omroep NOS.Ben Feringa Impact Award Jaarlijks onderscheidt de Rijksuniversiteit Groningen bijzondere prestaties van haar onderzoekers en studenten op het gebied van kennisbenutting met de Ben Feringa Impact Award. Hiermee worden wetenschappers en studenten met uitzonderlijke aandacht voor kennisbenutting geëerd. Onder kennisbenutting wordt het verbinden van wetenschappelijk onderzoek aan een professionele (niet-academische) en/of maatschappelijke (waaronder economische) praktijk verstaan. Het winnende project in de categorie studenten ontvangt een prijs van € 2500 ter vrije besteding. Dit bedrag wordt gefinancierd door het Ubbo Emmius Fonds. Het winnende project in de categorie onderzoekers ontvangt een prijs van € 5000 ter besteding aan verdere kennisbenutting. De jury voor de beoordeling van de nominaties voor de Ben Feringa Impact Award 2026 bestond uit Francesco Picchioni (RUG/FSE), Bettina van Hoven (RUG/UCG), Lana Fahham (RUG/CvB), Joost van Egmond (Wetenschapsjournalist, Trouw), en Nienke Homan (Voorzitter KNVCI/CEO Impact Hydrogen). Bron artikel: rug.nl Foto: Winnaars Thijs van der Laan en Sasha Ivashchenko samen met Ben Feringa (Fotograaf: Pjotr Wiese)
Volgens Meijer was niet alleen het aantal deelnemers een succes, maar vooral de manier waarop het evenement werd beleefd. "Het klopte. We hadden een mooi parcours, veel betrokken vrijwilligers en enthousiaste deelnemers. De reacties achteraf waren ontzettend positief. Dat maakt je trots." De belangstelling voor de marathon bleek groot. De inschrijving werd aanvankelijk begrensd op 2.500 deelnemers, maar na een snelle groei van de wachtlijst werd het maximum verhoogd. Uiteindelijk verschenen bijna 2.700 marathonlopers aan de start. Samen met de deelnemers aan de halve marathon, 10 kilometer en de kidsrun groeide het evenement naar ruim 12.000 deelnemers.Platform voor ambities Tijdens de Marathon Groningen powered by Campus Groningen, ondertekenden verschillende regionale partners en Golazo een intentieverklaring om het evenement de komende jaren gezamenlijk verder te ontwikkelen. Over die gedeelde ambitie zegt Meijer: "Golazo zet mensen letterlijk in beweging, maar de kracht van een evenement zit in alles wat eromheen ontstaat", vertelt hij. "Een marathon kan een platform zijn waarop veel verschillende ambities samenkomen." Hij vergelijkt het evenement met een groot cruiseschip. "De marathon is het schip waarop allerlei partijen meevaren. Op ieder dek gebeurt iets anders, maar iedereen vaart wel dezelfde koers. Het evenement vormt de basis waarop andere initiatieven kunnen aanhaken." Juist daarin ziet Meijer kansen voor Groningen. Thema's als gezondheid, talentontwikkeling, regionale trots en maatschappelijke betrokkenheid sluiten volgens hem goed aan bij de kracht van het evenement. Volgens Meijer speelt Campus Groningen daarbij een belangrijke verbindende rol. "Met de partners van Campus Groningen kom je eigenlijk direct in de haarvaten van veel belangrijke partijen in de stad. Daar liggen enorme kansen om de verschillende ambities die er zijn te verbinden aan Marathon Groningen als platform."Organisch groeien Voor de komende jaren kiest Golazo nadrukkelijk voor een geleidelijke en duurzame ontwikkeling van Marathon Groningen. "We geloven in organische groei", zegt Meijer. "Eerst moet het fundament goed zijn. Dat staat er nu. Vervolgens kijk je hoe je daar jaar na jaar op kunt voortbouwen." Die groei zit volgens hem niet alleen in deelnemersaantallen, maar ook in betrokkenheid vanuit de regio. Zo ziet hij kansen om meer bedrijven aan het evenement te verbinden en het draagvlak in de stad verder te vergroten. "Uiteindelijk willen we dat de Marathon Groningen net als de 4 Mijl een vaste plek krijgt in de agenda van mensen. Een evenement waarvan je weet: dat hoort bij Groningen." Daarnaast hoopt Golazo de komende jaren toe te werken naar een stabiele datum op de evenementenkalender en een verdere groei van het aantal deelnemers, zonder concessies te doen aan de kwaliteit van het evenement.Een event voor de breedtesporter Hoewel de volledige marathon dit jaar voor het eerst op het programma stond, kijkt Golazo nadrukkelijk naar het evenement als geheel. Naast de marathon trokken ook de halve marathon, de 10 kilometer en de kidsrun duizenden deelnemers naar Groningen. "Als je naar het totaal kijkt, zie je dat de grootste deelnemersaantallen juist op de kortere afstanden zitten. Dat geldt in veel steden. Daarom kijken wij naar de impact van het hele evenement", zegt Meijer. De ambitie is dan ook niet om te concurreren met grote internationale marathons als Rotterdam of Amsterdam, maar om een aantrekkelijk hardloopevenement te zijn voor breedtesporters uit Groningen en ver daarbuiten. "Het moet een evenement zijn waar mensen graag naartoe komen omdat ze iets met Groningen hebben, hier hebben gestudeerd of simpelweg een mooi parcours willen lopen. Daar ligt onze kracht." Na een succesvolle tweede editie van het hardloopevenement en de eerste met een volledige marathon, kijkt Golazo vooral vooruit. Eén ding staat volgens Meijer al vast: "Marathon Groningen komt terug. We zijn ontzettend blij met wat we samen met alle partners hebben neergezet en kijken nu naar de volgende stap." Bron artikel: Campus Groningen (auteur marlies Schipperheijn). Foto: Johan Meijer
