“Het moet uit jezelf komen.” Mentale kracht opbouwen voor de Marathon Groningen

zo 8 maart 2026

De Marathon Groningen powered by Campus Groningen op 31 mei 2026 staat voor de deur. Voor veel deelnemers gaat het niet alleen om kilometers maken, maar juist ook om mentaal voorbereid zijn. Hoogleraar sportpsychologie Nico van Yperen van de Rijksuniversiteit Groningen deelt zijn inzichten over hoe hardlopers het mentale aspect van een marathon kunnen trainen.

“Het mentale en fysieke zijn onlosmakelijk verbonden,” zegt Van Yperen. “Dus als je vandaag begint te trainen zonder ervaring, dan kun je de 42 kilometer niet op 31 mei lopen. Dat is niet realistisch en niet gezond voor je lichaam. Maar je kunt wél vandaag beginnen met bouwen aan die overtuiging voor een volgende editie.” Die mentale opbouw, het ontwikkelen van vertrouwen, motivatie en veerkracht, staat centraal in zijn visie op marathontraining.

Autonome motivatie

Volgens van Yperen start alles met je motivatie: “Het moet uit jezelf komen. Niet omdat iemand anders zegt dat je moet lopen, maar omdat je er zelf plezier in hebt. Het gaat erom dat je geniet van het trainen, niet alleen van het moment dat je de marathon uitloopt.” In psychologische termen draait dit om autonome motivatie: je kiest zelf het doel, waardoor de kans op doorzetten groter is. Dit kan bijvoorbeeld gaan om persoonlijke groei, een gezonde levensstijl, of het ontwikkelen van doorzettingsvermogen.

Vertrouwen opbouwen

Mentale kracht is nauw verbonden met fysieke voorbereiding. “Als je merkt dat je lichaam aankan wat je vraagt, groeit ook je zelfvertrouwen of zelfeffectiviteit,” legt Van Yperen uit. “Dat gevoel van: dit kan ik.” Door trainingsschema’s zorgvuldig op te bouwen en regelmatig langere afstanden te lopen, ontwikkelen lopers het vertrouwen dat ze de marathon kunnen volbrengen. Deze zelfeffectiviteit is essentieel om moeilijke momenten tijdens de race te overbruggen.

Scenario-denken

Een marathon is mentaal en fysiek zwaar, en tegenslagen zijn onvermijdelijk. Van Yperen raadt aan te werken met scenario-denken: “Denk van tevoren na over momenten waarop het zwaar wordt, zoals de bekende ‘muren’ waar je tegenaan zult lopen. Oefen in trainingen hoe je daar mee omgaat: wandelen als het niet gaat, en daarna weer doorgaan.” Door deze mentale simulaties leer je je emotionele reacties en denkprocessen kennen, waardoor je beter kunt omgaan met frustratie en pijn.

"“Het moet uit jezelf komen. Niet omdat iemand anders zegt dat je moet lopen, maar omdat je er zelf plezier in hebt. ""

Nico van Yperen Hoogleraar sportpsychologie

Samen lopen stimuleert motivatie
Voor veel lopers werkt trainen in een groep motiverend. “Een hardloopclub of trainingsgroep kan een stok achter de deur zijn. Je voelt je verantwoordelijk naar anderen en het geeft sociale steun. Tegelijkertijd is het belangrijk dat je in je eigen tempo blijft lopen en niet gek wordt van de vooruitgang van anderen.” Voor beginners kan dit helpen om plezier te behouden en progressie op te merken zonder al te veel druk.

Praktische tips voor beginnende marathonlopers
Van Yperen adviseert beginnende lopers rustig te starten. Begin met korte afstanden en bouw spelenderwijs op: “Loop 2 tot 3 kilometer, combineer dribbelen met wandelen en kijk hoe je lichaam reageert. Het belangrijkste is dat het leuk blijft. Als je merkt dat het niet bij je past, stop dan of pas je schema aan. Forceer niets, maar geef jezelf de vrijheid om te ontdekken wat bij jou past.”

Ook het bijhouden van je progressie kan helpen, via een schriftje of een app als Strava. “Dit biedt inzicht en motivatie, zolang het niet leidt tot frustratie door vergelijkingen met anderen.”

Vergeet ook niet te oefenen met eten en drinken tijdens het hardlopen. Van Yperen: “Tijdens lange runs moet je leren drinken en eventueel eten. Oefen wat goed voor jou werkt, zodat je op de dag zelf niet voor verrassingen komt te staan.”

Vol vertrouwen aan de start

Met deze mentale en fysieke voorbereiding kun je vol vertrouwen de Marathon Groningen tegemoetzien. “Een marathon is bijzonder en indrukwekkend,” besluit Van Yperen. “Maar het plezier in het proces en de overtuiging dat je het kunt, zijn minstens zo belangrijk als het uitlopen zelf.”

Loopt Van Yperen zelf ook mee een van de afstanden mee op 31 mei? Lachend: “Nee. Ik loop wel hard, maar puur ondersteunend,” vertelt hij. “Mijn echte passie ligt bij balsporten en golf. Hardlopen gebruik ik vooral om fit te blijven en mijn lichaam te leren kennen.” Daarmee laat hij zien dat mentale kracht en plezier in bewegen voor iedereen belangrijk zijn, ongeacht de afstand of snelheid: het gaat om het ervaren, leren en jezelf uitdagen op een manier die bij jou past.

Meer lezen?

Wie nog meer wil leren over mentale kracht en sportpsychologie, kan Van Yperens recente boek Winnen met je hoofd lezen, waarin hij samen met topatlete Marit Bouwmeester praktische inzichten en mentale strategieën voor duursporters deelt. Ook op zijn SportScience blog deelt hij zijn inzichten uit de sportpsychologie.

Misschien ook interessant voor jou

do 23 april 2026

Campusbewoner Researchable zet wetenschappelijke kennis om in concrete AI- en dataoplossingen

Blaauw was niet alleen in zijn gevoel: inmiddels werken er nog vijf PhD’ers bij het bedrijf en beschikt de rest van het team over een master- of bachelor diploma. Met een sterke wetenschappelijke basis richten de twintig medewerkers zich op concrete vraagstukken van bedrijven. “Eigenlijk zijn we een strategische data- en AI-partner", legt Blaauw uit. "Dat betekent dat we niet blind uitvoeren wat er gevraagd wordt, maar kritisch kijken naar wat er nodig is. We pellen het probleem af tot de kern en kijken hoe data daar een structurele oplossing voor biedt. Vaak is AI daar het antwoord op, maar nooit het doel op zich.” Die academische achtergrond speelt daarbij een belangrijke rol. De medewerkers werken met kennis en technologie die nog niet in boeken staat. “De wereld van AI ontwikkelt zich zo snel dat een groot deel van onze kennis rechtstreeks uit wetenschappelijke artikelen komt.” Daarnaast helpt het abstracte denkvermogen van wetenschappelijk geschoolde mensen bij het doorgronden van complexe problemen, vertelt Blaauw. “In de eerste fase waarin een klant bij ons komt, gaan we niet direct bouwen, maar eerst graven. We benaderen een business-vraagstuk eigenlijk als een wetenschappelijk onderzoek: wat is de kernoorzaak en welk probleem lossen we écht op? We bouwen niet wat de klant vraagt, maar wat de klant nodig heeft.” Ongeveer 30 procent van de opdrachten van Researchable komt momenteel uit de wetenschappelijke wereld, en 70 procent van commerciële partijen. Zo werkte het bedrijf mee aan de AI-structuur van Legal Mike: een Groningse AI-assistent die juridische vraagstukken kan beantwoorden. Ook hierin is de combinatie van technologie en maatschappelijke impact duidelijk: “Het platform is natuurlijk handig voor een jurist, maar kan het recht ook toegankelijker maken voor een veel grotere groep mensen." ‘Europa first’ Volgens Blaauw is Europa inmiddels wakker geworden op digitaal gebied. “Geen America first, maar Europa first.” Het belang van een onafhankelijke Europese IT-infrastructuur is doorgedrongen, en dat merkt hij ook bij klanten van Researchable. “Het draait uiteindelijk om digitale soevereiniteit. Bedrijven willen niet langer afhankelijk zijn van Silicon Valley, maar zelf de controle houden over hun data”. Het bedrijf maakt zelf al gebruik van Nederlandse servers en wil dit in de toekomst ook als dienst aanbieden. “Een soort Researchable-cloud.” Ook de komst van de AI-fabriek is volgens Blaauw een stap in de goede richting. “De grootste waarde zie ik in het ecosysteem dat daardoor kan ontstaan. We kunnen ons als Groningen echt profileren als AI-stad van Europa.” Hij benadrukt dat Researchable daar ook deel van uitmaakt. “Aandeelhouders zien het bedrijf als groter dan het bedrijf zelf. Ze zien ons als een onderdeel van het ecosysteem dat Nederland en Europa beter kan maken.” Samenwerking is volgens Blaauw dan ook essentieel om digitale soevereiniteit te bereiken. Juist in het Noorden ziet hij dat dit al goed gebeurt. “Concurrenten werken vaak samen, delen kennis en drinken bij elkaar koffie. We zijn niet bang voor elkaar. Dat is misschien wel typisch Gronings. Als je niet kunt delen, dan kun je ook niet vermenigvuldigen.” Fotografie: Jan Buwalda Bron tekst: Merle van der Horst , Groninger Ondernemers Courant, 10 april 2026 Dit artikel stond ook in de fysieke Groninger Ondernemers Courant. Wil je de krant voortaan ook gratis ontvangen? Laat dan op www.gc.nl je gegevens achter!

wo 22 april 2026

Campus Groningen uitgelicht in IADP jubileumboek

Innovatie verbonden! Ter gelegenheid van het 10-jarig bestaan van IADP (Innovation Area Development Partnership) is een jubileumboek uitgebracht waarin een decennium aan samenwerking, groei en innovatie wordt belicht.

Eerste editie Halve Marathon Groningen groot succes: regen, records en een gedeeld gevoel van trots
wo 15 april 2026

"Dit doet iets met de stad." Hoe de Marathon Groningen meer is dan hardlopen: impact op economie, gezondheid en samenleving

De Marathon Groningen powered by Campus Groningen is in korte tijd uitgegroeid tot meer dan een sportevenement. Het is een motor voor economische activiteit, een aanjager van gezondheid én een bron van trots voor de stad. Volgens Erwin Mulder (gemeente Groningen) en Jan Hugo Nuijt (Groningen & Partners) zit de kracht juist in die brede impact.