Hoe verduurzamen we miljoenen woningen zonder bewoners op kosten te jagen of complete wijken tegelijkertijd op de schop te nemen? Met die vraag hielden onderzoekers van DNV zich de afgelopen anderhalf jaar bezig op Campus Groningen. Het resultaat is op donderdag 18 juni gepresenteerd: een proof-of-concept van een multi-fuel cv-ketel die automatisch kan schakelen tussen verschillende duurzame gassoorten.
Volgens Johan Knijp, site manager Groningen van DNV, kan de innovatie een belangrijke rol spelen in de energietransitie van de gebouwde omgeving. “Op dit moment moeten aanpassingen aan woningen en het omschakelen van het gasnet vrijwel gelijktijdig plaatsvinden”, vertelt hij. “Dat maakt de transitie ingewikkeld. Met deze technologie kunnen we die twee bewegingen van elkaar loskoppelen.”
De multi-fuel cv-ketel stelt zichzelf automatisch af op de beschikbare gaskwaliteit. Of er nu aardgas, waterstof of een mengvorm wordt aangeboden: de installatie blijft functioneren zonder dat een monteur hoeft langs te komen. Voor bewoners verandert er weinig. Het comfort blijft hetzelfde, terwijl de woning al voorbereid is op toekomstige verduurzaming.
Dat biedt volgens Knijp grote voordelen. “Als iemand vandaag een nieuwe cv-ketel nodig heeft, moet die persoon eigenlijk nu al een keuze maken voor de toekomst. Met deze technologie hoeft dat dilemma er straks niet meer te zijn. Je kunt een ketel installeren die klaar is voor toekomstige veranderingen in het energiesysteem.”
Daarmee verdwijnt ook een belangrijk financieel knelpunt. Bewoners hoeven niet bang te zijn dat een relatief nieuwe installatie over enkele jaren vervangen moet worden omdat een wijk overstapt op een andere energiedrager in het gasnetwerk.
De innovatie speelt in op een toekomst waarin gasnetten niet verdwijnen, maar veranderen. Waar nu vooral aardgas wordt gebruikt, zullen in de toekomst steeds vaker duurzame alternatieven zoals waterstof, groen gas of synthetische gassen door dezelfde infrastructuur stromen.
“De energietransitie gaat niet per se over gasvrij worden”, zegt Knijp. “Het gaat om het afscheid nemen van fossiel aardgas. Bestaande gasnetten kunnen ook een belangrijke rol spelen bij het transport van duurzame gassen.” Juist daarom is flexibiliteit in woningen volgens hem essentieel. Apparatuur moet kunnen omgaan met verschillende energiedragers, zonder dat bewoners daar iets van merken.
De proof-of-concept werd ontwikkeld door een consortium van DNV, Stedin, Intergas, Bekaert en GasTerra. DNV vervulde daarbij de rol van onafhankelijke innovatiepartner. Het bedrijf ontwikkelt zelf geen eindproducten, maar bewijst dat nieuwe technologieën technisch haalbaar zijn.
“Wij brengen innovaties tot het punt waarop bewezen is dat ze werken”, legt Knijp uit. “Daarna is het aan fabrikanten en technologieontwikkelaars om er een marktproduct van te maken.”
De ontwikkeling vond plaats in de vestiging van DNV op Campus Groningen. Knijp ziet Campus Groningen als een omgeving waar nieuwe ideeën en verbindingen ontstaan. Hij pleit er zelfs voor om innovaties zoals deze in de toekomst ook in praktijksituaties te demonstreren en daarmee zichtbaar te maken voor een breder publiek.
“Campus Groningen is een mooie plek om nieuwe technologie te laten zien. Uiteindelijk wil je dat innovaties niet alleen in een laboratorium blijven, maar ook zichtbaar worden voor bewoners, bedrijven en beleidsmakers.”
Voor DNV heeft de ontwikkeling bovendien een bijzonder historisch tintje. Vanuit Groningen speelde het bedrijf in de jaren tachtig al een belangrijke rol bij de ontwikkeling van de eerste HR-ketel. Ruim veertig jaar later werkt het opnieuw aan een technologie die invloed kan hebben op de manier waarop woningen worden verwarmd.
De multi-fuel cv-ketel is nog geen product dat morgen in de winkel ligt. De demonstratie op 18 juni markeert vooral een belangrijke tussenstap: het bewijs dat de technologie werkt. Maar als de volgende ontwikkelfase succesvol verloopt, kan juist deze flexibiliteit een sleutelrol spelen in een betaalbare en beheersbare energietransitie.
Knijp kijkt daarbij vooral naar de impact voor bewoners. "Hoe mooi zou het zijn dat je over een paar jaar een cv-ketel kunt kopen waarvan je zeker weet dat die altijd mee kan, welke kant de energietransitie ook op gaat?" Precies daarin schuilt volgens hem de kracht van de innovatie: niet méér complexiteit toevoegen aan de energietransitie, maar deze juist eenvoudiger maken.
Fotograaf: Jan Buwalda
Het UMCG Transplantatiecentrum op de Healthy Ageing Campus ontwikkelt een Organ Assessment & Repair Center (ARC): een expertcentrum waar onderzoek, technologie en klinische zorg rondom orgaantransplantatie samenkomen.
Wat als studenten niet alleen leren over de toekomst, maar hem daadwerkelijk bouwen? In de open categorie van de RDW Self Driving Challenge werken kennisinstellingen aan autonome mobiliteit in de praktijk.
Sasha Ivashchenko en Thijs van der Laan winnen Ben Feringa Impact Award 2026 Op dinsdag 9 juni werd de Ben Feringa Impact Award 2026 uitgereikt. De 6e editie van de jaarlijkse award ceremonie vond dit jaar plaats in Forum Groningen. Sasha Ivashchenko won de award in de categorie onderzoekers en Thijs van der Laan kreeg de prijs uitgereikt in de categorie studenten.Onderzoekers Sasha Ivashchenko (Faculteit Medische Wetenschappen/UMGC) won de award voor haar project “Revolutionizing Pediatric and Prenatal Cancer Imaging: 90% Dose Reduction with Total-Body PET/CT”, dat gericht is op het veiliger maken van PET/CT beeldvorming voor kinderen met kanker en andere ernstige aandoeningen. Kinderen en zwangere patiënten die een kankerbehandeling ondergaan, moeten vaak herhaalde PET/CT-scans ondergaan, terwijl kinderen tot tien keer gevoeliger zijn voor straling dan volwassenen. Met overlevingskansen van kinderkanker die meer dan 80% bedragen, is het verminderen van stralingsblootstelling essentieel om secundaire kankers later in het leven te voorkomen. Met behulp van innovatieve total-body PET/CT-technologie optimaliseert dit UMCG-project de PET/CT-beeldvorming voor deze kwetsbare groepen. Het project heeft de stralingsblootstelling met meer dan 90% verminderd voor zwangere vrouwen en jonge kinderen, en de scantijden teruggebracht tot één minuut (van 15-20 minuten), waardoor narcose overbodig is geworden. Deze doorbraak zet een nieuwe wereldwijde standaard voor kinder- en prenatale beeldvorming, wat de veiligheid, het comfort en, op lange termijn, de gezondheidsuitkomsten aanzienlijk verbetert. De jury was zeer verheugd over dit project. Het gaat in op een zeer belangrijk thema en toont daarbij slim ontwerp en grote relevantie. De jury prijst Sasha Ivashchenko’s vermogen om duidelijk uit te leggen waarom haar methode beter presteert dan bestaande praktijken. Dit is een opmerkelijke prestatie in een veld waar het veranderen van gevestigde werkprocessen een uitdaging kan zijn.Studenten Thijs van der Laan (Faculty Science & Engineering) kreeg de award uitgereikt voor zijn project “AI-phasia: Next-Word Prediction for Pauses and Paraphasias in Agrammatic Anomic Aphasic Speech Using Unidirectional Large Language Models”, dat gericht is op de AI-ondersteunende communicatie voor mensen met afasie. Afasie is een veelvoorkomende taalstoornis na hersenletsel, dat ernstige woordvindingsproblemen en aarzelingen veroorzaakt, en vaak leidt tot moeilijk verstaanbare spraak. Het winnende project onderzoekt of voorspellingsmodellen voor het volgende woord deze sprekers in de praktijk kunnen ondersteunen tijdens echte gesprekken. Thijs van der Laan bouwde en evalueerde een compleet systeem dat waarschijnlijke volgende woorden voorspelt op momenten van aarzeling. De modeluitkomsten werden zowel kwantitatief als door menselijke beoordelaars beoordeeld, die veel voorspellingen als contextueel passend en potentieel bruikbaar in therapie en het dagelijks leven beoordelen. Klinisch specialisten reageerden positief toen de resultaten werden gepresenteerd op het AfasieNet-congres, wat leidde tot de deelname van negen revalidatiecentra aan de samenwerking. Het project biedt een realistische route naar hulpmiddelen die het oproepen van woorden tijdens alledaagse communicatie kunnen vergemakkelijken. Op de langere termijn kunnen deze tools worden aangepast voor andere groepen met woordvindingsproblemen, zoals mensen met dementie en oudere volwassenen. De jury was zeer enthousiast over dit project. Het sprong ten eerste in het oog door zijn heldere en overtuigende schrijfstijl, met een innovatief idee als kern dat de essentie van AI als taalmodel perfect vangt. De jury was onder de indruk van hoe de positieve impact van AI wordt geïllustreerd, wat aantoont hoe innovatief en waardevol deze technologie kan zijn. De scriptie van Thijs van der Laan diende als pilotstudie voor een groter onderzoeksproject dat recentelijk een NWO-Veni-subsidie heeft ontvangen. Het project trok bovendien de aandacht van Museum NEMO en de Nederlandse omroep NOS.Ben Feringa Impact Award Jaarlijks onderscheidt de Rijksuniversiteit Groningen bijzondere prestaties van haar onderzoekers en studenten op het gebied van kennisbenutting met de Ben Feringa Impact Award. Hiermee worden wetenschappers en studenten met uitzonderlijke aandacht voor kennisbenutting geëerd. Onder kennisbenutting wordt het verbinden van wetenschappelijk onderzoek aan een professionele (niet-academische) en/of maatschappelijke (waaronder economische) praktijk verstaan. Het winnende project in de categorie studenten ontvangt een prijs van € 2500 ter vrije besteding. Dit bedrag wordt gefinancierd door het Ubbo Emmius Fonds. Het winnende project in de categorie onderzoekers ontvangt een prijs van € 5000 ter besteding aan verdere kennisbenutting. De jury voor de beoordeling van de nominaties voor de Ben Feringa Impact Award 2026 bestond uit Francesco Picchioni (RUG/FSE), Bettina van Hoven (RUG/UCG), Lana Fahham (RUG/CvB), Joost van Egmond (Wetenschapsjournalist, Trouw), en Nienke Homan (Voorzitter KNVCI/CEO Impact Hydrogen). Bron artikel: rug.nl Foto: Winnaars Thijs van der Laan en Sasha Ivashchenko samen met Ben Feringa (Fotograaf: Pjotr Wiese)
