Nieuw masterplan biotech-sector: 20.000 nieuwe banen en impuls voor Nederlandse bbp

vr 12 december 2025

Gerichte investeringen in de rode biotechnologie leiden tot een structurele bbp-impuls van 1,2 procentpunt, 20.000 hoogwaardige extra banen en sneller beschikbare innovaties voor patiënten. Dat blijkt uit een economische analyse van KPMG. Daarmee kan de rode biotechnologie – innovatieve geneesmiddelen, vaccins, diagnostiek en geavanceerde therapieën – uitgroeien tot hoeksteen van de ‘BV Nederland’. De analyse is opgesteld in het kader van de vandaag gepresenteerde nationale investeringsagenda van Peter Wennink.

Nationale ambities

KPMG laat zien dat gerichte investeringen in Biotech Nexus – het nationale programma dat de biotechsector voorstelt – een grote economische hefboom heeft: elke publieke euro aan investeringen leidt gemiddeld tot 2,5 euro private investering en bijna 2 euro extra economische activiteit.

Biotech Nexus coördineert en kent publieke middelen toe op basis van transparante criteria. Het moet regionale krachten bundelen, kennisvalorisatie versnellen en bedrijven ondersteunen bij opschaling. Hierdoor kan het Nederlandse biotech-ecosysteem ook internationaal een koplopersrol pakken.

Nationale motorblok

‘Dit initiatief gaat dienen als ons nationale motorblok voor de rode biotechnologie’, aldus Annemiek Verkamman, directeur van Hollandbio. ‘Het gaat groei en doorgroei van jonge bedrijven aanjagen door de verbetering van de toegang tot groeikapitaal, het versterken van het professioneel benutten van wetenschappelijke kennis en ondersteuning van jonge bedrijven door ervaren ondernemers en investeerders.’

Daarnaast stelt de sector in de eigen groeistrategie – opgesteld in een rapport - nog drie illustratieve nationale projecten voor die bijdragen aan groei van bedrijvigheid, het aantrekken van kapitaal en de ontwikkeling van nieuwe therapieën, diagnostiek en oplossingen voor de behandeling van infectieziekten.

Minder regels, meer data, snellere toegang

Nederland beschikt over sterke clusters, hoogwaardige infrastructuur en internationaal erkende kennisinstellingen. Om het volledige groeipotentieel van de biosector te benutten, zijn versterkte randvoorwaarden nodig. Denk aan toegang tot kapitaal en talent, gedeelde en veilige toegang tot (bio)data, voorspelbare en efficiënte procedures voor vergunningen, klinisch onderzoek, snelle toelating van innovaties tot de markt, en voldoende fysieke ruimte voor onderzoek, opschaling en productie.

Nederland heeft goud in handen

‘Nederland heeft een unieke concentratie van kennis, bedrijven en talent’, zegt Esther Peters, directeur van het Leiden Bio Science Park.

‘De rode biotechnologie is een sector waarin we internationaal kunnen uitblinken. Maar dan moeten ondernemers kunnen rekenen op toegang tot kapitaal, ruimte en moderne procedures. Als we die randvoorwaarden goed organiseren, kan de sector een enorme bijdrage leveren aan onze toekomstige economie. Dit is het moment om door te pakken om te voorkomen dat we achterop raken in de concurrentie vanuit de VS en China.’

Extra groei realiseren

‘Nederland heeft een sterk Life Sciences & Health-ecosysteem met veel potentie, maar de thuismarkt blijft de zwakke schakel,’ zegt Carla Vos, directeur van de Vereniging Innovatieve Geneesmiddelen. ‘Het strategisch groeiplan werkt alleen als innovaties die hier worden ontwikkeld ook hier beschikbaar komen. Nu zijn de uitgaven aan innovatieve geneesmiddelen laag en duurt toegang voor patiënten vaak te lang. Als dat verbetert, kan Nederland zijn positie vasthouden en zelfs fors laten groeien.’

Strategische autonomie

Peter Ketelaar (bestuur LIFE Cooperative): “Gerichte investeringen in de rode biotech bieden niet alleen kansen voor de farmaceutische sector, maar versterken ook de maakindustrie, verduurzaming en onze maatschappelijke agenda. Het gaat om strategische autonomie: Nederland moet in staat zijn essentiële geneesmiddelen zelf te produceren.”

Wiro Niessen, (Raad van Bestuur UMCG): “De kracht van Nederland zit in de samenwerking van haar regionale hotspots, sterke biobanken zoals Lifelines, de expertise van UMC's en faciliteiten zoals de Nederlandse AI Factory in Groningen. Zo koppelen we betrouwbare data en expertise aan de innovatiekracht van de bedrijven in onze biotech-sector. Door deze combinatie creëren we een innovatief ecosysteem waardoor bedrijvigheid en onze export significant zal groeien zodat de biotech-sector een van de hoekstenen van de BV Nederland kan worden.”

Edward van der Meer (directeur Campus Groningen en voorzitter NCO, Nationaal Campus Overleg): “Voor de campussen van nationaal belang betekent dit masterplan concreet nieuwe kansen voor onderzoek, onderwijs en samenwerking met bedrijven. Studenten en onderzoekers kunnen bijdragen aan baanbrekende innovaties en tegelijkertijd ervaring opdoen in een ecosysteem dat zich richt op duurzame en strategisch belangrijke biotechnologie.”

Misschien ook interessant voor jou

do 23 april 2026

Campusbewoner Researchable zet wetenschappelijke kennis om in concrete AI- en dataoplossingen

Blaauw was niet alleen in zijn gevoel: inmiddels werken er nog vijf PhD’ers bij het bedrijf en beschikt de rest van het team over een master- of bachelor diploma. Met een sterke wetenschappelijke basis richten de twintig medewerkers zich op concrete vraagstukken van bedrijven. “Eigenlijk zijn we een strategische data- en AI-partner", legt Blaauw uit. "Dat betekent dat we niet blind uitvoeren wat er gevraagd wordt, maar kritisch kijken naar wat er nodig is. We pellen het probleem af tot de kern en kijken hoe data daar een structurele oplossing voor biedt. Vaak is AI daar het antwoord op, maar nooit het doel op zich.” Die academische achtergrond speelt daarbij een belangrijke rol. De medewerkers werken met kennis en technologie die nog niet in boeken staat. “De wereld van AI ontwikkelt zich zo snel dat een groot deel van onze kennis rechtstreeks uit wetenschappelijke artikelen komt.” Daarnaast helpt het abstracte denkvermogen van wetenschappelijk geschoolde mensen bij het doorgronden van complexe problemen, vertelt Blaauw. “In de eerste fase waarin een klant bij ons komt, gaan we niet direct bouwen, maar eerst graven. We benaderen een business-vraagstuk eigenlijk als een wetenschappelijk onderzoek: wat is de kernoorzaak en welk probleem lossen we écht op? We bouwen niet wat de klant vraagt, maar wat de klant nodig heeft.” Ongeveer 30 procent van de opdrachten van Researchable komt momenteel uit de wetenschappelijke wereld, en 70 procent van commerciële partijen. Zo werkte het bedrijf mee aan de AI-structuur van Legal Mike: een Groningse AI-assistent die juridische vraagstukken kan beantwoorden. Ook hierin is de combinatie van technologie en maatschappelijke impact duidelijk: “Het platform is natuurlijk handig voor een jurist, maar kan het recht ook toegankelijker maken voor een veel grotere groep mensen." ‘Europa first’ Volgens Blaauw is Europa inmiddels wakker geworden op digitaal gebied. “Geen America first, maar Europa first.” Het belang van een onafhankelijke Europese IT-infrastructuur is doorgedrongen, en dat merkt hij ook bij klanten van Researchable. “Het draait uiteindelijk om digitale soevereiniteit. Bedrijven willen niet langer afhankelijk zijn van Silicon Valley, maar zelf de controle houden over hun data”. Het bedrijf maakt zelf al gebruik van Nederlandse servers en wil dit in de toekomst ook als dienst aanbieden. “Een soort Researchable-cloud.” Ook de komst van de AI-fabriek is volgens Blaauw een stap in de goede richting. “De grootste waarde zie ik in het ecosysteem dat daardoor kan ontstaan. We kunnen ons als Groningen echt profileren als AI-stad van Europa.” Hij benadrukt dat Researchable daar ook deel van uitmaakt. “Aandeelhouders zien het bedrijf als groter dan het bedrijf zelf. Ze zien ons als een onderdeel van het ecosysteem dat Nederland en Europa beter kan maken.” Samenwerking is volgens Blaauw dan ook essentieel om digitale soevereiniteit te bereiken. Juist in het Noorden ziet hij dat dit al goed gebeurt. “Concurrenten werken vaak samen, delen kennis en drinken bij elkaar koffie. We zijn niet bang voor elkaar. Dat is misschien wel typisch Gronings. Als je niet kunt delen, dan kun je ook niet vermenigvuldigen.” Fotografie: Jan Buwalda Bron tekst: Merle van der Horst , Groninger Ondernemers Courant, 10 april 2026 Dit artikel stond ook in de fysieke Groninger Ondernemers Courant. Wil je de krant voortaan ook gratis ontvangen? Laat dan op www.gc.nl je gegevens achter!

wo 22 april 2026

Campus Groningen uitgelicht in IADP jubileumboek

Innovatie verbonden! Ter gelegenheid van het 10-jarig bestaan van IADP (Innovation Area Development Partnership) is een jubileumboek uitgebracht waarin een decennium aan samenwerking, groei en innovatie wordt belicht.

Eerste editie Halve Marathon Groningen groot succes: regen, records en een gedeeld gevoel van trots

wo 15 april 2026

"Dit doet iets met de stad." Hoe de Marathon Groningen meer is dan hardlopen: impact op economie, gezondheid en samenleving

De Marathon Groningen powered by Campus Groningen is in korte tijd uitgegroeid tot meer dan een sportevenement. Het is een motor voor economische activiteit, een aanjager van gezondheid én een bron van trots voor de stad. Volgens Erwin Mulder (gemeente Groningen) en Jan Hugo Nuijt (Groningen & Partners) zit de kracht juist in die brede impact.